bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort esenyurt escort istanbul escorts escort istanbul şişli escort bayan beylikdüzü escort bayan sakarya escort bayan sakarya escort diyarbakır escort sakarya escort antep escort
porno izle porno porn izle porno sex türbanlı porno
Bugun...



Li Bakûr rewşa Kurdî: Ji % 40 Kurd bi Kurdî diaxifin

Çavdêrên siyasî û pisporên ziman, rewşa zimanê Kurdî li Bakurê Kurdistanê wek rewşeke metirsîdar bi nav dikin û dibêjin, “Li gor lêkolîna meydanî ya me kiriye, li nav bajaran tenê 40 heta 45 ji sedê Kurdan li malên xwe bi zimanê Kurdî diaxivin.”

facebook-paylas
Tarih: 11-02-2020 13:42

Li Bakûr rewşa Kurdî: Ji % 40 Kurd bi Kurdî diaxifin

 

Bikaranîna zimanê Kurdî li Bakurê Kurdistanê û Tirkiyê di rewşeke xirab de ye û xeteriyeke mezin li ser hebûn û mana zimanê Kurdî çê bûye. Çavdêrên siyasî û pisporên ziman, rewşa zimanê Kurdî li Bakurê Kurdistanê wek rewşeke metirsîdar bi nav dikin û dibêjin, siyaseta Kurdî û tevgera Kurdî di meseleya ziman de xemsar e û gelek kêm xebitiye û bi gotina wan, tevgera Kurdî li Bakur tenê wan deman hizir li zimanê Kurdî dike, ku bixwe derb xwaribe yan lawaz bibe.

Bi sedema siyaseta asîmîlasiyonê ku dewleta Tirkiyê bi dirêjahiya 100 salên bihorî li dijî netewa Kurd û zimanê Kurdî peyrew kiriye, amarên dirist û bi hûrgilî li ser hejmara Kurdan an kesên ku bi zimanê Kurdî li Tirkiyê û Bakurê Kurdistanê diaxivin, li ber dest nîne, lê belê tiştekî zelal jî heye ku bi hêsanî tê dîtin û ev jî xirabiya rewşa zimanê Kurdî li Bakur e ku roj bi roj ji xirabiyê ber bi xirabtirbûnê ve diçe.

Yuksel Genç, Rêvebera Navenda Sosyo Polîtîk, ku navendeke taybet a lêkolînên meydanî li Bakurê Kurdistanê ya di warê civakî û aborî de ye, amaje bi lêkolîneke wê navendê ya derbarê bikaranîna zimanê Kurdî de dike û dibêje: “Li gor lêkolîna meydanî ya me kiriye, li nav bajaran tenê 40 heta 45 ji sedê Kurdan li malên xwe bi zimanê Kurdî diaxivin.”

Yuksel Genç herwiha dibêje, axavtina bi zimanê Kurdî li navçeyên din ên Tirkiyê gelek ji wê rêjeyê jî kêmtir e.

Lê belê Îsmaîl Dundar ku pisporê zimanê Kurdî û mamostayekî xanenişîn e, di wê baweriyê de ye, ku %90ê nivşê nû yên Kurdan bi Kurdî naaxivin.

Derbarê sedema wê yekê de jî, Dundar got: “Nebûna perwerdehiya bi Kurdî, siyaseta dewleta Tirkiyê ya li hember zimanê Kurdî, nehişyariya nivşê nû yê di civaka Kurdî de ku bi zimanê Kurdî naaxivin, siyaseta Kurdî ku zimanê wê Tirkî ye, sedemên sereke yên vê rewşa niha ne.”

Îsmaîl Dundar got: “Heta zimanê Kurdî nebe zimanê perwerdehiyê, zimanê bazirganiyê û herwiha zimanê hilberînê, pêşî li ber bişaftin û wendabûna Kurdî nayê girtin.”

Qedexekirina zimanê Kurdî li Tirkiyê û Bakurê Kurdistanê û hewlên helandin û asîmîlekirina Kurdan ji aliyê dewleta Tirkiyê ve, her ji dema damezrandina wê dewletê ve destpê kiriye û tevî ku bi hemû rê û rêbazan berdewam bûye, lê belê civaka muhafizekar a Kurd kariye heta îro jî zimanê Kurdî li ser piyan bihêle û nehêle winda bibe, lê belê rewşa zimanê Kurdî niha ber bi xirabiyê ve diçe.

Serokê berê yê Enstituta Zimanê Kurdî ya Stenbolê, Samî Tan jî di vê bareyê de ji Rûdawê re dibêje: “Zehmetiya rewşa jiyana xelkê li bajaran û meyla civakê ji bo jiyaneke baştir, herwiha xwedûrgirtina ji pirsgirêkan, sedem in ku xwasteka fêrbûna zimanê Kurdî kêm û lawaz bibe.”

Samî Tan da xuyakirin: “Piraniya civaka Kurdî zarokên xwe fêrî Kurdî nakin, lewma her ku diçe zimanê Kurdî li hember zimanê Tirkî şiyana wê ya xweragiriyê namîne. Form û qalibên Tirkî di nav Kurdî de cihên xwe digirin, zimanekî ji du rehan ava dibe, ew jî roj bi roj di nava civakê de bi qezenca zimanê serdest e.”

Tevî ku li Bakurê Kurdistanê çendîn sazî û weşanxaneyên Kurdî hene, ku hewl didin bi çapkirina pirtûkên Kurdî, zimanê Kurdî pêş bixin, lê belê hewlên wan saziyan jî nekariye rê li ber helîna zimanê Kurdî û windabûna wê bigirin.

Xwediyê Weşanxaneya Avesta ya li Stenbolê, Abdullah Keskîn dibêje: “Di 25 salên dawî de bi însiyatîfên kesî, hin pêngav ji bo parastina zimanê Kurdî hatine avêtin, lê belê ev yek ne bes e. Zimanê Kurdî, zimanê bi milyonan kes e li Bakurê Kurdistanê, lê belê niha ne zimanê xwandinê ye û ne jî zimanê Bazirganiyê.”

Keskîn destnîşan dike, mesele tenê ne girêdatî wê ye ku zimanê Kurdî li kolan û malan nayê bikaranîn, lê belê rêjeyeke gelek kêm a dayik û bavan zarokên xwe fêrî Kurdî dikin.

Bi gotina Keskîn, eger rewş bi vî awayê niha berdewam be, dê piştî du yan sê nivşên din hejmara kesên Kurdîzan gelek kêmtir bibe û zimanê Kurdê dê ber bi neman û windabûnê ve biçe.

 Di wan salên dawî de, zimanê Kurdî di ware nivîsînê de pêşkevtineke berçav kiriye, hejmara xwandevan û nivîskarên Kurd li gor salên berê zêdetir bûne, lê belê metirsî heye ku ew yek tenê di tebeqeeke sînordar de be.

Têkildarî vê yekê, pisporê zimanê Kurdî û Serokê berê yê Enstituta Zimanê Kurdî ya Stenbolê, Samî Tan dibêje: Beşek ji gencan hewl didin ku fêrî Kurdî bibin, ji sedî 80 wan kesên ku ji bo fêrbûna zimanê Kurdî serdana saziyên fêrbûna ziman dikin, xwandekarên zanîngehê ne. Ew kes di bikaranîna sosyal medyayê de gelek çalak in, hewl didin wan zanistan bikin Kurdî ku li zanîngehê fêr dibin, lewma divê piştgiriya wan bihê kirin. Çimku ew dikarin ji bo zimanê Kurdî xizmeteke mezin bikin.

Beşek ji sedemên rewşa niha ya zimanê Kurdî li Bakurê Kurdistanê, dikeve stuyê siyasetvanên Kurd û tevgera siyasî ya Kurd.

Tevî ku tevgera rizgarîxwaz a Kurd li Bakurê Kurdistanê di hişyarkirina civaka Kurdî de roleke mezin hebûye, lê belê di meseleya hişyariya bo ziman û koltora Kurdî de serkevtî nebûye û karekî wiha berçav jî nekiriye.

Ji bo tevgera siyasî ya Kurdî li Bakurê Kurdistanê, meseleya ziman mijareke sereke nebûye û di wê baweriyê de bûne, ku piştî rizgarkirina Kurdistanê ew dikarin rê li ber rewşa xirab a zimanê Kurdî bigirin û zimanê Kurdî vegerînin ser rewşa wê ya asayî.

Abdullah Keskîn yek ji wan kesan e ku rexne li siyaseta Kurdî ya Bakurê Kurdistanê ya derbarê zimanê Kurdî de digire û dibêje: “Tevgera Kurdî ji bo meseleya zimanê tiştekî berçav nekiriye. Dema siyaseta Kurdî derbekê dixwe yan lawaz dibe, dest bi xebata bo ziman û koltorê dike. Xebata ji bo ziman hingê tê kirin, ku tu li kûpîtka bihêziyê de bî. Mixabin ew 20 sal e tiştekî berçav ji bo ziman (Kurdî) nekirine. Bi kurtî, siyaseta Kurdî li gel ziman û koltora Kurdî rastgo nîne.”

Her têkildarî vê mijarê, Samî Tan jî radigihîne: “Pêwîst e siyaseta Kurdî di meseleya ziman de pêşeng be. Kurd li Rojhilata Navîn hêzeke dînamîk in, di ware xebata ji bo azadî û demokrasiyê de çalak in. Lê belê hişyariya netewî hêj kêm e. Berî her tiştî pêwîst e em koltor, ziman û nasnameya xwe ya netewî biparêzin û pêş bixin. Ew jî bi xebateke berfireh a cemawerî tê kirin, bi çend saziyên rewşenbîrî û destpêşxeriya kesan nayê kirin.”

Tan herwiha rexne li hin siyasetvanên Kurd jî digire û dibêje: “Mixabin, beşek ji siyasetvanan ziman wek meseleyeke giring bi nav dikin, lê belê zarokên xwe bi Kurdî perwerde nakin.”




Kaynak: Rûdaw




FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER PERWERDEHÎ Haberleri

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Fatih Karagümrük 3 2 0 1 7 2 7 +5
2 Alanyaspor 3 2 0 1 5 1 7 +4
3 Galatasaray 3 2 0 1 5 1 7 +4
4 Hatayspor 3 2 0 1 3 0 7 +3
5 BB Erzurumspor 3 2 1 0 6 4 6 +2
6 Göztepe 3 1 0 2 8 4 5 +4
7 Fenerbahçe 3 1 0 2 2 1 5 +1
8 Konyaspor 2 1 0 1 4 1 4 +3
9 Antalyaspor 2 1 0 1 3 1 4 +2
10 Trabzonspor 3 1 1 1 4 4 4 0
11 Beşiktaş 3 1 1 1 5 6 4 -1
12 Sivasspor 3 1 1 1 2 3 4 -1
13 Kasımpaşa 3 1 2 0 2 2 3 0
14 Kayserispor 3 1 2 0 2 5 3 -3
15 Gaziantep FK 3 0 1 2 5 7 2 -2
16 MKE Ankaragücü 2 0 1 1 1 2 1 -1
17 Gençlerbirliği 2 0 1 1 0 2 1 -2
18 Çaykur Rizespor 3 0 2 1 2 5 1 -3
19 Denizlispor 2 0 1 1 1 5 1 -4
20 Yeni Malatyaspor 3 0 2 1 2 7 1 -5
21 Başakşehir FK 3 0 3 0 0 6 0 -6
Takım O G M B A Y P AV
1 Adana Demirspor 3 2 0 1 7 3 7 +4
2 Ankara Keçiörengücü 3 2 0 1 3 0 7 +3
3 İstanbulspor 3 2 1 0 5 3 6 +2
4 Samsunspor 3 1 0 2 5 2 5 +3
5 Adanaspor 3 1 0 2 1 0 5 +1
6 Altay 3 1 1 1 7 2 4 +5
7 Akhisarspor 3 1 1 1 2 1 4 +1
8 Tuzlaspor 2 1 0 1 1 0 4 +1
9 Bandırmaspor 3 1 1 1 4 4 4 0
10 Giresunspor 3 1 1 1 4 5 4 -1
11 Altınordu 2 1 1 0 2 2 3 0
12 Bursaspor 3 1 2 0 4 5 3 -1
13 Balıkesirspor 3 1 2 0 3 4 3 -1
14 Ankaraspor 3 1 2 0 2 5 3 -3
15 Ümraniyespor 3 1 2 0 3 7 3 -4
16 Boluspor 2 0 1 1 1 2 1 -1
17 Menemenspor 2 0 1 1 1 3 1 -2
18 Eskişehirspor 3 0 2 1 0 7 1 -7
Takım O G M B A Y P AV
1 Turgutluspor 2 2 0 0 2 0 6 +2
2 Eyüpspor 2 1 0 1 5 2 4 +3
3 Tarsus İdman Yurdu 2 1 0 1 4 2 4 +2
4 Serik Belediyespor 2 1 0 1 3 1 4 +2
5 Karacabey Belediyespor 2 1 0 1 2 1 4 +1
6 Sakaryaspor 2 1 0 1 2 1 4 +1
7 Bodrumspor 2 1 1 0 4 2 3 +2
8 Pendikspor 2 1 1 0 4 2 3 +2
9 Mamak FK 2 1 1 0 3 1 3 +2
10 Etimesgut Belediyespor 1 1 0 0 1 0 3 +1
11 Kırklarelispor 2 0 0 2 1 1 2 0
12 Van Spor 2 0 0 2 1 1 2 0
13 Elazığspor 1 0 0 1 1 1 1 0
14 Sivas Belediyespor 1 0 0 1 1 1 1 0
15 Kastamonuspor 2 0 1 1 2 5 1 -3
16 Bayburt Özel İdare Spor 0 0 0 0 0 0 0 0
17 Kırşehir Belediyespor 1 0 1 0 0 1 0 -1
18 1922 Konyaspor 2 0 2 0 0 2 0 -2
19 Pazarspor 2 0 2 0 2 7 0 -5
20 Kardemir Karabükspor 2 0 2 0 0 7 0 -7
Takım O G M B A Y P AV
1 Fatsa Belediyespor 2 2 0 0 4 0 6 +4
2 1928 Bucaspor 2 2 0 0 5 2 6 +3
3 Artvin Hopaspor 2 2 0 0 4 2 6 +2
4 Yeşilyurt Belediyespor 2 1 0 1 5 2 4 +3
5 Arnavutköy Belediye 2 1 0 1 3 2 4 +1
6 Belediye Derincespor 2 1 0 1 3 2 4 +1
7 Edirnespor 2 1 1 0 3 3 3 0
8 Diyarbekirspor 2 1 1 0 2 2 3 0
9 Çankaya FK 2 1 1 0 2 4 3 -2
10 1877 Alemdağspor 2 0 0 2 2 2 2 0
11 Kemerspor 2003 2 0 1 1 2 3 1 -1
12 Payasspor 2 0 1 1 1 2 1 -1
13 Ofspor 2 0 1 1 2 4 1 -2
14 Manisaspor 2 0 2 0 0 2 0 -2
15 Nevşehir Belediyespor 2 0 2 0 1 4 0 -3
16 Kızılcabölükspor 2 0 2 0 0 3 0 -3
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/09/2020 Antalyaspor vs Denizlispor
 02/10/2020 Gaziantep FK vs Trabzonspor
 02/10/2020 MKE Ankaragücü vs Kayserispor
 03/10/2020 Yeni Malatyaspor vs Antalyaspor
 03/10/2020 Başakşehir FK vs Göztepe
 03/10/2020 BB Erzurumspor vs Çaykur Rizespor
 03/10/2020 Fenerbahçe vs Fatih Karagümrük
 04/10/2020 Denizlispor vs Konyaspor
 04/10/2020 Alanyaspor vs Hatayspor
 04/10/2020 Beşiktaş vs Gençlerbirliği
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/09/2020 Boluspor vs Altınordu
 28/09/2020 Menemenspor vs Tuzlaspor
 02/10/2020 İstanbulspor vs Bandırmaspor
 03/10/2020 Ankara Keçiörengücü vs Altay
 03/10/2020 Tuzlaspor vs Bursaspor
 03/10/2020 Giresunspor vs Boluspor
 03/10/2020 Altınordu vs Ankaraspor
 04/10/2020 Eskişehirspor vs Ümraniyespor
 04/10/2020 Balıkesirspor vs Menemenspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 04/10/2020 Van Spor vs Sivas Belediyespor
 04/10/2020 Etimesgut Belediyespor vs Mamak FK
 04/10/2020 Kardemir Karabükspor vs Elazığspor
 04/10/2020 Kastamonuspor vs Kırşehir Belediyespor
 04/10/2020 Serik Belediyespor vs Bayburt Özel İdare Spor
 04/10/2020 Tarsus İdman Yurdu vs Sakaryaspor
 04/10/2020 1922 Konyaspor vs Bodrumspor
 04/10/2020 Eyüpspor vs Karacabey Belediyespor
 04/10/2020 Kırklarelispor vs Pazarspor
 04/10/2020 Turgutluspor vs Pendikspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 04/10/2020 Artvin Hopaspor vs Ofspor
 04/10/2020 Yeşilyurt Belediyespor vs Fatsa Belediyespor
 04/10/2020 Nevşehir Belediyespor vs Kemerspor 2003
 04/10/2020 Kızılcabölükspor vs Edirnespor
 04/10/2020 Manisaspor vs Arnavutköy Belediye
 04/10/2020 1877 Alemdağspor vs Diyarbekirspor
 04/10/2020 1928 Bucaspor vs Belediye Derincespor
 05/10/2020 Çankaya FK vs Payasspor
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI YUKARI