bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort esenyurt escort istanbul escorts escort istanbul şişli escort bayan beylikdüzü escort bayan sakarya escort bayan sakarya escort diyarbakır escort sakarya escort antep escort
porno izle porno porn izle porno sex türbanlı porno
Bugun...


Fethi Kaya

facebook-paylas
121. yılında Kürt Basının temel sorunları ve eleştiriler…
Tarih: 21-04-2019 16:08:00 Güncelleme: 21-04-2019 22:26:00



Miktad Mithat Bedirxan tarafından, Kahire’de yayınlanan Kürdistan Gazetesi’nin ilk sayısı 22 Nisan 1898 yılında yayın hayatına başlaması ile Kürtçe gazetecilik serüveni başlamış oldu.  İlk yayın tarihi olan 22 Nisan, Kürdistan Gazeteciler Günü olarak kutlanır. Bu vesileyle tüm Kürt gazetecilerin gazetecilik gününü kutlarım.


Günümüz anlamında  ilk profesyonel gazetenin 1600’lü yılların başında çıkan gazeteleri ele alırsak,  Kürt basını dünya basın tarihine göre yaklaşık 300 yıl geç başladı. Kürtçe gazete yayıncılığı Türkçe, Arapça, Ermenice gazetecilikten 70 yıl, Farsçadan ise 50 yıl sonra başlamıştır.  

Ben bu yazıda Kürt Basın tarihine geniş bir şekilde yer vermeyi düşünmüyorum. Kürt Basın tarihi hakkında geniş bilgi almak isteyenler, 2010 yıllında Hivda Yayınlarından çıkan “Kürt Basını” adlı çalışmamıza göz atabilirler.  Bu çalışmada kronolojik olarak Kürt Basın tarihi incelenmiştir.

121 yıl önce başlayan Kürt Basını çok zor şartlarda günümüze kadar devamede geldi. Başta Kürt basının duayen ismi Musa Anter olmak üzere yüzlerce Kürt gazetecinin kanı, binlerce Kürt gazetecinin zindanlarda işkencelere maruz kalmasıyla günümüze kadar ulaştı. Kürdistan Gazeteciler Günü münasebeti ile hepsini rahmetle yad ediyoruz. 


121 yıldır Kürtçe gazetecilik zulüm ve baskılar altında yayıncılık mücadelesine devam ediyor. Bağlı bulunduğu ülkelerin baskıları ve sansürlerine dış baskı olarak değerlendirirsek, birde Kürt basının kendi iç sorunları var. Ben bu gün bu sorunlardan bahsetmek istiyorum.


İç sorun olarak, teknik sorunlar, yetişmiş eleman yetersizliği, gazetecilik dili, gazetecilik eğitimin olmayışı, özgür bir Kürt basının olması olarak sıralayabiliriz.

Her ne kadar 121 yıllık bir tarihten bahsediyor olsak da, Kürtçe günlük gazete yayıncılığın tarihi çok yakındır. 1990’lı yıllarda Irak Kürdistan’ında başladı ve  Bakûr’da ise, haftalık olarak yayınlanan Azadiya Welat gazetesinin 15 Ağustos 2006 tarihinde günlük yayına geçmesi ile, ilk Kürtçe günlük gazete yayınlanmış oldu.

Kürdistan bölgesinde bulunun üniversitelerde Medya bölümü son zamanlarda açıldı. Diğer 3 parçada hala üniversite bünyesinde Kürtçe gazetecilik eğitimi veren bölümlerin olmayışı Kürtçe gazeteciliği olumsuz etkilemektedir. Oysa ki iletişim bilimi 20. Yüzyılın başından itibaren üniversitelerde disiplin olarak kabul edilmiştir.

Türkçe olarak gazetecilik eğitimi alan çok sayıda Kürt gazeteci bulunuyor, ve bunlar mesleğini başarılı bir şekilde yapıyorlar. Kürtçe olarak gazetecilik eğitiminin olmayışı, Kürt medyasında habercilik dilinin kullanılmasında problemlerin ortaya çıkmasına neden oluyor. Halen ortak bir Kürtçe medya dili oluşmuş değildir. Aslına Kürtçenin dil sorunu sadece medya ile sınırlı değil, genel bir sorundur. Bu ortak dil sorununu çözecek olanda medyadır. Kürtçe bir dil kurumu kurularak ortak bir dil oluşturulmalı ve bu dil tabana medya aracılığı ile yayılmalı.

Örneğin Kürt medyasının büyük çoğunluğu DAIŞ terör örgütü için, “çektar” kavramını kullanıyor. Çektar kavramı terör örgütünü onure eden bir kavramdır.

Kürt basın şehitlerinden sayın Shifa Gehrdî xanim ile bir gün bu konuyu tartışmıştık. Shifa xanım ısrarla medyanın tarafsızlığından bahsederek, “Biz Rûdaw'da onların katliam ve vahşetlerini zaten gösteriyoruz. Dil olarak terörist kullanmasak da, faaliyet olarak terörist bir örgüt olduğunu gösteriyoruz. İzleyiciler de bunu görüyor.” demişti.  

Bunun üzerine Shifa xanima şöyle cevap vermiştim: “Siz kendinizi kürt medyası olarak değerlendiriyorsanız, tarafınız belli olması lazım. Medyanın tarafsız olmasını yanlış anlıyorsunuz. Kürt medyası Kürtlerden taraf olmalı.”

Maalesef bazı Kürt gazeteciler objektiflik kavramını yanlış anlıyor. Kürt medyasının tarafı belli olmalı. Milli meselelerde, dışa karşı Kürt milli menfaatlerden taraf olmalı. Tarafsız olmayı iç meselelerde uygulamalıdır.

Ben Türkiye’nin en büyük 4 İletişim Fakültelerinden gazetecilik üzerinde, Lisans, Mastır ve Doktora eğitimi aldım. Bu eğitimim boyunca, derslerde her zaman basın özürlüğü ve tarafsızlığından bahsedilir. Ama uygulamalarda hiçbir zaman öyle olmadığını görürüz. Türk basını milli meselelerde tek ses ve milli menfaatlerden taraf olduklarını görürüz.  Dünyanın hiçbir yerinde de, öyle bir şey yok. Dünyadaki hemen hemen tüm basın kuruluşları, kendi milli menfaattarını korur.

Kürtlerde bu durum tam tersi farklı işliyor. Milli menfaat ve dış konularda tarafsız iç meselelerinde taraflı davranırlar. Taraflı davranırlar, çünkü zaten taraflar. Hala tam anlamıyla bağımsız bir Kürt medya kuruluşu bulunmamaktadır. Kürt medya kuruluşları siyasi partilere bağılı, siyasi partilerin yayın organı olarak faaliyetlerini sürdüreler. KDP medyası, PKK medyası, YNK medyası, Goran medyası ve saire…


Peşmerge ve HSD,  DAIŞ ve diğer terör örgütleri ile savaşırken, her gün şehit haberleri aldığımız zamanlar, Kürt medyası bu teröristler için “çekdar” kavramını kullanıyordu, halen kullanmaya devam ediyor. Neymiş? Objektif gazetecilikmiş.

Tüm dünya tarafında terörist olarak kabul edilen DAIŞ terör örgütü mensupları için “çekdar” kavramını kullanan Kürt medyasının birbirine karşı kullandıkları dil ve üslup hakaret düzeyindedir. Ve utançla takip ediyoruz.

PKK medyasının KDP ve Barzani için, KDP medyasının da PKK için kullandığı dile bakılırsa ne demek istediğim anlaşılır sanırım.

Halen Kürt basın ve medyasını denetleyen bir üst kurul bulunmamaktadır. Böyle bir kurulun oluşturulası için 2013 yılında başarısızlıkla sonuçlanan bir teşebbüsüm oldu.

Kürt basın ve medyasının meslek ilkelerini belirleyecek ve denetleyecek bir kuruma acilen ihtiyaç vardır.  Böyle bir kurulun günümüz şartlarında yaptırım gücü mümkün görünmüyor. Kürt medyası parçalanmışlığı ve partilere bağlılığı nedeniyle tüm Kürt basın kuruluşları üzerinde yaptırımı ve denetimi mümkün olmaz. Ama Kürdistan bölgesinde Başbakanlığa bağlı olarak böyle bir kurum kurulabilir. Böylece en azında Kürdistan bölgesi medyasını denetlemiş olur.

 





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Beşiktaş 40 26 8 6 89 44 84 +45
2 Galatasaray 40 26 8 6 80 36 84 +44
3 Fenerbahçe 40 25 8 7 72 41 82 +31
4 Trabzonspor 40 19 7 14 50 37 71 +13
5 Sivasspor 40 16 7 17 54 43 65 +11
6 Hatayspor 40 17 13 10 62 53 61 +9
7 Alanyaspor 40 17 14 9 58 45 60 +13
8 Fatih Karagümrük 40 16 12 12 64 52 60 +12
9 Gaziantep FK 40 15 12 13 59 51 58 +8
10 Göztepe 40 13 15 12 59 59 51 0
11 Konyaspor 40 12 14 14 49 48 50 +1
12 Başakşehir FK 40 12 16 12 43 55 48 -12
13 Çaykur Rizespor 40 12 16 12 53 69 48 -16
14 Kasımpaşa 40 12 18 10 47 57 46 -10
15 Yeni Malatyaspor 40 10 15 15 49 53 45 -4
16 Antalyaspor 40 9 14 17 41 55 44 -14
17 Kayserispor 40 9 17 14 35 52 41 -17
18 BB Erzurumspor 40 10 20 10 44 68 40 -24
19 MKE Ankaragücü 40 10 22 8 46 65 38 -19
20 Gençlerbirliği 40 10 22 8 44 76 38 -32
21 Denizlispor 40 6 24 10 38 77 28 -39
Takım O G M B A Y P AV
1 Adana Demirspor 34 21 6 7 64 27 70 +37
2 Giresunspor 34 21 6 7 54 25 70 +29
3 Samsunspor 34 20 4 10 58 30 70 +28
4 İstanbulspor 34 19 8 7 62 34 64 +28
5 Altay 34 20 11 3 66 39 63 +27
6 Altınordu 34 17 8 9 58 45 60 +13
7 Ankara Keçiörengücü 34 17 10 7 49 28 58 +21
8 Ümraniyespor 34 14 11 9 46 43 51 +3
9 Tuzlaspor 34 14 15 5 46 53 47 -7
10 Bursaspor 34 14 16 4 56 57 46 -1
11 Bandırmaspor 34 12 16 6 48 51 42 -3
12 Boluspor 34 12 16 6 38 41 42 -3
13 Balıkesirspor 34 9 17 8 35 53 35 -18
14 Adanaspor 34 9 18 7 44 55 34 -11
15 Menemenspor 34 7 14 13 38 62 34 -24
16 Akhisarspor 34 8 20 6 36 59 30 -23
17 Ankaraspor 34 6 20 8 33 61 26 -28
18 Eskişehirspor 34 1 25 8 23 91 8 -68
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 38 28 2 8 82 25 92 +57
2 Sakaryaspor 38 21 5 12 74 35 75 +39
3 Kırşehir Belediyespor 38 21 8 9 57 32 72 +25
4 Kırklarelispor 38 19 6 13 60 32 70 +28
5 Van Spor 38 21 11 6 59 35 69 +24
6 Bodrumspor 38 18 11 9 80 48 63 +32
7 Etimesgut Belediyespor 38 18 13 7 63 36 61 +27
8 Karacabey Belediyespor 38 15 12 11 52 41 56 +11
9 Turgutluspor 38 16 16 6 44 56 54 -12
10 Serik Belediyespor 38 13 11 14 51 48 53 +3
11 Pendikspor 38 15 16 7 66 53 52 +13
12 Pazarspor 38 15 18 5 60 64 50 -4
13 Tarsus İdman Yurdu 38 13 15 10 56 55 49 +1
14 Bayburt Özel İdare Spor 38 14 18 6 52 61 48 -9
15 Sivas Belediyespor 38 11 14 13 63 58 46 +5
16 1922 Konyaspor 38 11 18 9 47 49 42 -2
17 Kastamonuspor 38 8 18 12 31 58 36 -27
18 Elazığspor 38 10 22 6 61 90 33 -29
19 Mamak FK 38 6 26 6 32 121 24 -89
20 Kardemir Karabükspor 38 1 34 3 16 109 3 -93
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 30 20 2 8 43 18 68 +25
2 1928 Bucaspor 30 20 3 7 58 18 67 +40
3 Yeşilyurt Belediyespor 30 17 8 5 50 27 56 +23
4 Ofspor 30 14 5 11 43 31 53 +12
5 Arnavutköy Belediye 30 13 8 9 40 29 48 +11
6 Edirnespor 30 12 9 9 34 31 45 +3
7 Belediye Derincespor 29 10 9 10 38 29 40 +9
8 Artvin Hopaspor 30 10 11 9 41 44 39 -3
9 Fatsa Belediyespor 30 10 12 8 22 31 38 -9
10 Kızılcabölükspor 30 9 11 10 34 33 37 +1
11 Nevşehir Belediyespor 30 9 14 7 31 31 34 0
12 Çankaya FK 30 10 16 4 28 48 34 -20
13 1877 Alemdağspor 30 9 15 6 37 48 33 -11
14 Antalya Kemerspor 30 7 17 6 27 50 27 -23
15 Payasspor 29 5 16 8 29 53 23 -24
16 Manisaspor 30 1 20 9 22 56 12 -34
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 15/05/2021 Göztepe 1 - 2 Beşiktaş
 15/05/2021 Galatasaray 3 - 1 Yeni Malatyaspor
 15/05/2021 Kayserispor 1 - 2 Fenerbahçe
 15/05/2021 Trabzonspor 2 - 1 Gençlerbirliği
 15/05/2021 Hatayspor 0 - 1 Gaziantep FK
 15/05/2021 Antalyaspor 0 - 0 Konyaspor
 15/05/2021 Çaykur Rizespor 0 - 2 Başakşehir FK
 15/05/2021 Sivasspor 2 - 1 Kasımpaşa
 15/05/2021 Fatih Karagümrük 5 - 1 Denizlispor
 15/05/2021 MKE Ankaragücü 0 - 1 Alanyaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/05/2021 Adanaspor 0 - 2 Samsunspor
 09/05/2021 Tuzlaspor 1 - 2 Giresunspor
 09/05/2021 Menemenspor 1 - 4 Adana Demirspor
 09/05/2021 Bursaspor 0 - 3 Ankara Keçiörengücü
 09/05/2021 Balıkesirspor 0 - 5 Altınordu
 09/05/2021 Altay 4 - 3 Bandırmaspor
 09/05/2021 Ankaraspor 0 - 2 İstanbulspor
 07/05/2021 Akhisarspor 1 - 1 Ümraniyespor
 07/05/2021 Boluspor 3 - 0 Eskişehirspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 08/05/2021 Serik Belediyespor 3 - 0 Mamak FK
 08/05/2021 Tarsus İdman Yurdu 0 - 1 Kırklarelispor
 08/05/2021 Eyüpspor 1 - 0 Van Spor
 08/05/2021 Kastamonuspor 0 - 4 Sakaryaspor
 08/05/2021 Turgutluspor 0 - 0 Bodrumspor
 08/05/2021 Elazığspor 5 - 7 Sivas Belediyespor
 08/05/2021 Kardemir Karabükspor 2 - 2 Kırşehir Belediyespor
 08/05/2021 1922 Konyaspor 2 - 0 Pazarspor
 08/05/2021 Etimesgut Belediyespor 1 - 2 Karacabey Belediyespor
 08/05/2021 Bayburt Özel İdare Spor 2 - 2 Pendikspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 01/05/2021 1877 Alemdağspor 0 - 0 Edirnespor
 01/05/2021 Arnavutköy Belediye 0 - 0 Diyarbekirspor
 01/05/2021 Manisaspor 1 - 2 Ofspor
 01/05/2021 Artvin Hopaspor 1 - 0 Fatsa Belediyespor
 01/05/2021 Kızılcabölükspor 0 - 1 Yeşilyurt Belediyespor
 01/05/2021 Nevşehir Belediyespor 1 - 2 Çankaya FK
 01/05/2021 1928 Bucaspor 3 - 0 Antalya Kemerspor
 25/04/2021 Ofspor 0 - 0 Arnavutköy Belediye
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI